Coöperatieve waarden toepassen: gaan we voor erkenning door Nationale Raad voor de Coöperatie?

De coöperatieve vennootschap is niet zomaar een juridische rechtsvorm. Coöperaties zijn er om mee vorm te geven aan een economie op mensenmaat. Om dit idee te verdedigen, werd in 1955 de Nationale Raad voor de Coöperatie (NRC) opgericht. Doel: de coöperatieve idealen verspreiden en in stand houden.

De NRC verenigt zo’n 600 coöperatieve vennootschappen en hun federaties die begaan zijn met de fundamentele waarden van de coöperatieve beweging. Als je in overeenstemming met de coöperatieve waarden werkt, kan je daarvoor door de Nationale Raad voor de Coöperatie erkend worden en er lid van worden.

Waarom voor een erkenning gaan?

Coöperaties die erkend zijn door de NRC, genieten een aantal voordelen:

  • Eerst en vooral: de NRC formuleert adviezen aan de bevoegde ministers (Economie, Justitie) over kwesties die coöperaties aanbelangen. Als lid van de NRC heb je de kans om mee te wegen op het beleid.
  • Het dividend dat je als erkende coöperatie uitkeert, is voor een beperkt bedrag vrijgesteld van belastingen, zowel voor de erkende coöperatie als voor de coöperatieve aandeelhouder (plafond september 2017: 190 € per vennoot).
  • Je kan tegelijk loontrekkende en bestuurder van je vennootschap zijn, want het sociaal statuut van werknemers kan van toepassing zijn op bestuurders die hun voornaamste activiteit wijden aan het dagelijks beheer van een erkende coöperatie.
  • Vrijstelling van roerende voorheffing op uitgekeerde dividenden. Keer je dividenden uit, dan mag je het totale bedrag hiervan in mindering brengen van je belastbare grondslag, je winst voor belastingen dus. Het Wetboek van Inkomstenbelastingen (art. 185, § 1 WIB 1992) voorziet immers voor erkende coöperaties een wettelijke uitzondering op de algemene regel dat uitgekeerde dividenden behoren tot de belastbare grondslag. De uitzondering zal meer bepaald gelden voor “het gedeelte van de aan natuurlijke personen toegekende dividenden van door de Nationale Raad van de Coöperatie erkende coöperatieve vennootschappen dat niet meer bedraagt dan [te indexeren] 125 EUR per natuurlijke persoon”. Vooral coöperaties die veel vennoten hebben en een dividendbeleid voeren,  kunnen hier een aanzienlijk fiscaal voordeel mee doen.

Wat moeten we doen om erkend te worden?

Om erkend te worden, moet je in de statuten van je vennootschap een aantal artikels opnemen over de voornaamste principes van coöperatief ondernemen:

  • De toetreding tot een coöperatieve vennootschap is vrijwillig. Vennoten mogen niet gediscrimineerd worden.
  • De democratische gedachte wordt gerespecteerd op de algemene vergadering (gelijk stemrecht of een zekere beperking van het stemrecht voor grote aandeelhouders), de bestuurders en commissarissen worden door de algemene vergadering van de vennoten benoemd.
  • Beperking van de uitkering van dividenden tot 6 %, omdat de strategische keuzes van de onderneming niet gemaakt worden in functie van de financiële belangen van de aandeelhouders.
  • Het mandaat van bestuurders en controlerende vennoten is in principe niet bezoldigd. Afwijkingen zijn mogelijk mits goedkeuring door de algemene vergadering.
  • De vennootschap heeft als doel in de behoeften van haar vennoten te voorzien.
  • Een gedeelte van de jaarlijkse inkomsten wordt voorbehouden voor informatieverstrekking over de coöperatieve principes.
  • Een jaarverslag opstellen over de toepassing van deze erkenningsvoorwaarden.

Bekijk hier hoe je een erkenning aanvraagt.

Achtergrond

Sinds 2018 is er een nieuwe regeling rond de vrijstelling van roerende voorheffing op dividenden uitgekeerd door erkende coöperaties.

De vroegere specifieke vrijstelling van roerende voorheffing op de eerste schijf van 190 euro voor erkende coöperaties is niet meer van toepassing. Deze vroegere vrijstelling werd geïntegreerd in een nieuwe algemene en significant hogere vrijstelling die werd ingevoerd ten aanzien van dividenden van aandelen van alle Belgische en buitenlandse bedrijven, inclusief uiteraard de erkende coöperaties.

De nieuwe algemene vrijstelling houdt in dat de eerste schijf van 627 euro (inkomstenjaar 2018) en 800 euro (aanslagjaar 2019) dividenden vrij is van roerende voorheffing. Enkel dividenden van aandelen komen in aanmerking voor deze vrijstelling, zij het zowel van Belgische als buitenlandse aandelen.

Een voordeel voorbehouden aan erkende coöperaties, is dat de uitgekeerde dividenden vrijgesteld worden van vennootschapsbelasting.