Wat met de verantwoordelijkheid van de notaris?

Bij het verlijden van een authentieke akte van een vennootschap treedt de notaris op als openbaar ambtenaar. Staan er fouten in deze akten, dan oordelen rechtbanken meestal – maar niet altijd – dat de aansprakelijkheid van de notaris buitencontractueel was.

Als oprichter val je terug op bepalingen in het Burgerlijk Wetboek. Er moet een aanwezigheid van toerekenbare fout (onrechtmatige daad) zijn. Naar aanleiding van deze fout moet schade ontstaan. Bovendien moet nog het oorzakelijk verband tussen de fout en de schade bestaan. De vervulling van deze voorwaarden wordt beoordeeld afhankelijk van aansprakelijkheidsgrond waar men zich beroept.

Een persoon, dus ook een notaris kan buitencontractueel aansprakelijk worden gesteld op grond van de algemene zorgvuldigheidsplicht (art. 1382 en 1383 BW) en/of op grond van kwalitatieve of objectieve aansprakelijkheid (art. 1384 BW).

Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen actieve fout en passieve fout:

  • Actieve fout

De zorgvuldigheidsplicht wordt geschonden wanneer iemand zich anders gedraagt dan een normaal vooruitziend en zorgvuldig persoon (bonus pater familias) zou hebben gedaan in dezelfde of gelijkaardige omstandigheden. Dit, in vergelijking met bonus pater familias foutief, gedrag komt in aanmerking als fout en geeft aanleiding tot buitencontractuele aansprakelijkheid. Deze vergelijking gebeurt op grond van concrete omstandigheden van de zaak. Bij de beoordeling vergelijkt men de “dader” en een gemiddeld normaal vooruitziend en zorgvuldig persoon waarbij men de volgende vraag moet beantwoorden: “Zou een normaal vooruitziend en zorgvuldig persoon op zelfde wijze gehandeld hebben en zou deze hetzelfde gedaan?”

  • Passieve fout

Ook niets doet kan een fout opleveren in de zin van buitencontractuele aansprakelijkheid. Indien iemand nalaat iets te doen wat hij of zij in concrete omstandigheden zou moeten doen kan dit nalaten als fout gerekend worden. Zoals hierboven gebeurt de beoordeling aan de hand van concrete omstandigheden en in vergelijking met een normaal vooruitziend en zorgvuldig persoon.

Conclusie: voorkomen is beter

Want een oprichter die geruïneerd wordt door de oprichtersaansprakelijkheid, heeft die nog de energie, laat staan het geld om een juridische procedure tegen een notaris op te starten?